Cilt Lekeleri

Cilt Lekeleri

Farklı oluşum nedenleri bulunan ve cilt üzerinde uzun süreli iz kalmasına yol açabilen cilt lekeleri, çeşitli cilt lekesi tedavileri ile ele alınmaktadır. Yazı kapsamında cilt lekeleri türleri, cilt lekesi tedavi yöntemleri ve lazerle cilt lekesi tedavisi başlıklarına ilişkin bilgilere yer verilmektedir.

Melanin pigmentinin temel görevi, UV ışınlarını soğutarak cildin hasar görmesini engellemektir. Bu savunma esnasında melanin pigmentlerinde artış ortaya çıkmakta, bunun sonucunda ciltte bronzlaşma ya da lekeler gelişebilmektedir. Cilde rengini veren melanin pigmentinin belirli bir bölgede yoğunlaşması sonucunda cilt üzerinde lekeler oluştuğu ifade edilebilir.

Cilt Lekeleri

Melanin pigmentinin artması sonucunda ortaya çıkan cilt lekeleri yalnızca UV ışınlarından kaynaklanan bir tablo değildir. Yani cilt üzerinde sadece güneş lekeleri görülmemektedir. Bu lekeler güneşe uzun süreli maruziyet sonucunda oluşabileceği gibi, kimyasal içerikli ürünlerin kullanılması, genetik faktörler ve ilerleyen yaş gibi etkenlere bağlı olarak da gelişebilmektedir. Özellikle ilerleyen yaşla birlikte görülen kahverengi lekeler, gebelik döneminde hormon düzensizliklerine bağlı oluşan gebelik lekeleri ve akne ya da sivilce sonrasındaki izler, kalıcı cilt lekeleri şeklinde kalabilmektedir.

Tüm bunların dışında yanlış yapılan uygulamalar, bazı güneş ürünleri ve ilaçlar da cilt sorunlarının tetiklenmesine yol açabilmektedir. Bu nedenle cilt yapısına ve leke tipine uygun yaklaşımın belirlenmesi önem taşımaktadır. Cilt lekelerine yönelik değerlendirme yapılması, lekenin özelliklerinin ve cilt tipinin dikkate alınması, izlenecek tedavi sürecinin planlanmasına yardımcı olmaktadır.

Cilt Lekelerinin Sebepleri

Renk değişimleri şeklinde ifade edilen cilt lekeleri, melanin pigmentinin artması ve sonrasında belirli bir bölgede yoğunlaşması ile ortaya çıkmaktadır. Bu noktada melanin yoğunlaşmasına neden olan en önemli faktörlerden birinin güneş olduğu söylenebilir. Melazma adı verilen güneş lekeleri, doğuştan olmayan ve genellikle yüz, yanak, alın ve üst dudak bölgelerinde ortaya çıkan kahverengi lekeler şeklinde tanımlanmaktadır.

Cilt lekelerine neden olan faktörler arasında güneş öne çıksa da, leke oluşumunda altta yatan pek çok unsur rol oynayabilmektedir. Özellikle cildin yaşlanması, kimyasal içerikli ürünlerin ve bazı kozmetiklerin cilde temas etmesi, doğum kontrol hapı kullanımı gibi etkenler cilt lekelerinin oluşumuna katkıda bulunabilmektedir. Sir ağda uygulamaları, akne tedavilerinde kullanılan bazı ilaçlar ve hormon tedavileri de cilt lekesi nedenleri arasında yer almaktadır.

Cilt lekeleri, farklı oluşma nedenleri bulunan ve cilt üzerinde uzun süreli iz kalmasına yol açabilen bir tür cilt sorunu olarak ele alınabilmektedir. Bu nedenle leke oluşumunun önlenmesi ya da mevcut lekelere yönelik yaklaşım planlanmadan önce, lekeye neden olan faktörlerin belirlenmesi önemlidir. Bazı cilt lekeleri önemli sağlık sorunlarına işaret edebilirken, bazı lekeler yalnızca kişiyi rahatsız eden kozmetik bir duruma neden olabilmektedir.

Cilt Lekelerinin Çeşitleri

Genellikle dengeli olarak bulunan melanin, bazı durumlarda çok fazla, çok az ya da hiç bulunmayabilmektedir. Bu durum cilt üzerinde farklı renk değişimlerine ve leke çeşitlerine yol açmaktadır. Yaş lekeleri, melazma, doğum lekeleri, hemanjiyomlar, seboreik dermatit, vitiligo, albinizm, tinea versicolor, liken sklerozus ve egzama bu cilt lekesi türleri arasında sayılmaktadır.

Yaş Lekeleri

Yaşlılık lekeleri, düz ve iyi huylu lezyonlar olarak değerlendirilmektedir. Kahverengiden siyaha kadar değişebilen renklere sahip olabilen yaş lekeleri, güneşe maruz kalınması sonucunda ve genellikle orta yaşlardan sonra ortaya çıkmaktadır.

Melazma

Yüz bölgesinde kahverengi lekelerin görülmesine neden olan bir tablodur. Genellikle hormonal değişimler bu durumu tetiklemektedir. Bu nedenle hamile kadınlarda daha sık gözlenebilmektedir. Tehlikeli bir durum olarak kabul edilmemekle birlikte estetik açıdan rahatsızlık verebilmektedir.

Doğum Lekeleri

Doğumda cilt üzerinde bulunan renkli lekeler şeklinde tanımlanmaktadır. Bu lekeler bazı durumlarda kırmızı renkte olabilir. Bu tür lekelerin bir kısmının temel nedeni, anormal kan damarlarından kaynaklanmaktadır. Bir diğer doğum lekesi türü ise pigmentli doğum lekeleridir. Cilt lekeleri içerisinde ele alınan bu tür genellikle doğumda ortaya çıkmaktadır. Kahverengi, siyah ya da mavimsi gri renkte olabilir. Sağlığı etkileyen belirgin bir risk taşımadığı kabul edilmektedir.

Hemanjiyomlar

Kan damarlarının kümelenmesi sonucunda oluşan lezyonlardır. İyi huylu olan bu lekeler genellikle deride ya da bazı durumlarda iç organlarda görülebilmektedir. Doğumda kendini gösterebilen hemanjiyomlar, bazı durumlarda nadiren semptomlara yol açabilmektedir. Genellikle doğum lekelerine benzeyen bu oluşumlar kırmızı – mavi, kırmızı ya da somon tonlarına yakın renklerde olabilmektedir.

Seboreik Dermatit

Kaşıntılı, kırmızı ve pullu döküntülere neden olan bir tür cilt hastalığıdır. Egzama ya da alerjik reaksiyonlara benzer döküntülere yol açabilmektedir. Cilt üzerinde kızarıklık şeklinde görülen bu tablo, bulaşıcı değildir ve uzun süreli seyir gösterebilmektedir.

Vitiligo

Cilt üzerinde beyaz lekelerin ortaya çıktığı bir durumdur. Melanosit hücrelerinin melanin üretmeyi bıraktığı ya da azalttığı durumlarda gelişmektedir. Her yaşta ve vücudun herhangi bir bölgesinde görülebilir. Zamanla cilt üzerinde daha büyük alanları kapsayan yamalar halini alabilmektedir. Zararsız ve bulaşıcı olmayan bir hastalık grubunda değerlendirilir.

Albinizm

Cilt lekeleri başlığı altında ele alınan albinizm, deri, saç ya da göz bölgelerindeki pigmentasyonun kısmen ya da tamamen yok olmasına neden olabilmektedir. Melanin üretiminden sorumlu olan bir ya da birkaç gendeki bozulmaya bağlı olarak gelişmektedir. Bu durumdaki bireyler, cilt kanseri açısından daha dikkatli takip edilmesi gereken bir grupta yer almaktadır.

Tinea Versicolor

Deride bulunan “pitrosporum ovale” isimli doğal bir mayanın kontrolden çıkması ve cilt rengini değiştirmeye başlaması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bu lekeler ciltte daha açık ya da daha koyu renk tonlarında görülebilmektedir. Yağlı cilt yapısı, sıcak hava, aşırı terleme, hormonal değişiklikler ve bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi faktörlerle ilişkilendirilebilmektedir.

Liken Sklerozus

Cilt üzerinde ince beyaz lekeler oluşturan bir durumdur. Genellikle cinsel bölgeyi etkilemektedir. Menopoz dönemindeki kadınlarda daha sık görülmekle birlikte, erkekler ve çocuklarda da ortaya çıkabilmektedir. Cilt üzerinde pürüzsüz beyaz leke alanları ve beyaz çatlak görünümü ile kendini gösterebilmektedir.

Egzama

Bir diğer adı atopik dermatit olan egzama, inflamasyon sonucunda kaşıntılı, kırmızı ve kuru bir cilt görünümüne neden olan bir cilt sorunudur. Bazı durumlarda döküntü alanlarında beyaz lekeler de gelişebilmektedir. Sıklıkla çocukluk çağında görülebilmekle birlikte, erişkin yaşlarda da devam edebilmektedir. Özellikle koyu tenli kişilerde cilt renginde değişikliklere ve bölgesel olarak daha açık ya da koyu tonların oluşmasına yol açabilmektedir.

Cilt Lekesi Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Cilt lekelerine yönelik yaklaşımlarda kullanılabilecek pek çok yöntem bulunmaktadır. Özellikle güneşten kaynaklı yüzeysel cilt lekeleri, uygun planlama yapıldığında bu yöntemlerden fayda görebilmektedir. Ancak bir cilt tedavisinde başarılı bir sonuç elde edilebilmesi için öncelikle cilt tipi, ten rengi, lekenin derinliği, lekenin yapısı, leke nedeni, genetik özellikler, yaşam şekli ve eşlik eden hastalıklar gibi pek çok unsurun muayene sırasında dikkate alınması gerekmektedir. Böylece tedavi yöntemi belirlenirken uygulanacak işlemlerin basamakları daha sistematik bir şekilde planlanmaktadır.

Günümüzde cilt lekesi bulunan pek çok kişinin leke açıcı kremler ya da çeşitli kozmetik ürünleri tercih ettiği bilinmektedir. Ancak bu ürünlerin bilinçsizce kullanılması, beklenen etkinin sağlanamamasına ya da cilt üzerinde daha büyük hasar ve izlere yol açmasına neden olabilmektedir. Bu nedenle leke tedavilerinde, cilt yapısına ve lekelerin özelliklerine göre planlanan, hekim kontrolünde yürütülen yöntemler önem taşımaktadır. Bu kapsamda lazer içeren uygulamalar, uygun hasta grubunda değerlendirilmekte ve planlama sonrasında kullanılabilmektedir.

Lazerle Cilt Lekesi Tedavisi

Lazer, yoğunlaştırılmış ışık demeti olarak tanımlanır. Renkli ya da renksiz olması, sahip olduğu dalga boyu ile ilişkilidir. Lazer uygulamalarında dalga boyu, ışık demetinin hedefine karar veren temel unsurdur ve hedef doku bu dalga boyuna göre belirlenmektedir.

Madde veya doku tarafından tutulan bu ışık enerjisi, tutulduğu bölgede ısı enerjisine dönüşmektedir. Bu noktada etkisini gösteren lazerin cilt lekeleri için hedef noktası, yukarıda da bahsedildiği üzere melanindir. Yani melanin pigmenti tarafından tutulan lazer ışını, lekeli alan üzerinde etkili olurken, çevredeki normal hücrelerde farklı düzeyde yanıt oluşabilmektedir. İşlem planlanırken, uygulamanın dozu ve tekniği, hedef doku ve çevre dokular birlikte değerlendirilerek belirlenmektedir.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde olduğu gibi, lazerle yapılan işlemlerde de sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş alınması önerilir.

Lazerin Cilt Lekeleri Üzerindeki Etkisi

Cilt lekelerinde lazer yöntemi, farklı dalga boyları kullanılarak leke alanlarına odaklanmaktadır. Çil lekeleri ve yaşlılık lekeleri gibi zorlayıcı olabilen tablolarda da bu yaklaşım değerlendirilebilmektedir. Lazer uygulamalarının amacı, leke görünümünün azaltılmasına katkıda bulunmak ve ciltte daha homojen bir ton elde edilmesine yardımcı olmaktır.

Sivilce izleri, güneş lekeleri, yaşlılık ve hamilelik kaynaklı lekeler genellikle alın bölgesi, yanakların orta kısmı, üst dudak ve boyun bölgesinde ortaya çıkmaktadır. Bu alanlarda bulunan lekeler, güneşe maruziyet ile daha da belirginleşebilmekte ve dikkati çekmektedir. Ayrıca sivilce izlerinin iyileşme sonrasında bıraktığı yara izleri de leke benzeri görünümle sorun oluşturabilmektedir. Bu tür cilt lekelerinde lazer temelli tedavi yaklaşımları, hekim değerlendirmesi sonrasında planlanarak uygulanabilmektedir.

Cilt lekesi şikayeti olan kişilerde, tedavi süreci ve kullanılabilecek yöntemler; lekenin yapısı, cilt tipi ve eşlik eden diğer faktörler göz önünde bulundurularak bireysel olarak değerlendirilmektedir. Tedavi seçenekleri, bu değerlendirme doğrultusunda hekim tarafından hastayla birlikte planlanmaktadır.